Putovanje kroz istoriju: Otkrijte Hatušu, drevnu prestonicu Hetita
Kako putnici sve više žele da izađu iz okvira uobičajenog razgledanja, kulturno nasleđe postaje sve važniji motiv za putovanja, a posetioci traže dublju povezanost sa istorijom, pričama i civilizacijama koje su oblikovale određenu destinaciju. Turska je posebno dobro pozicionirana da odgovori na ovo rastuće interesovanje, budući da se širom Anadolije mogu pronaći tragovi različitih civilizacija, kao i izuzetno bogatstvo drevnih gradova, arheoloških lokaliteta i istorijskih naselja.
Sa 22 lokaliteta upisana na Listu svetske baštine UNESCO-a i još 80 lokaliteta na Tentativnoj listi, Turska nudi širok spektar iskustava povezanih sa kulturnim nasleđem.
Među tim lokalitetima nalazi se Hatuša, drevna prestonica hetitske civilizacije u pokrajini Čorum, koja je uvrštena na Listu svetske baštine UNESCO-a. Pružajući izvanredan uvid u jednu od velikih sila bronzanog doba, Hatuša čuva i arhiv sa više od 30.000 glinenih pločica, uvršten u UNESCO-ov program „Pamćenje sveta“. Arheološka iskopavanja, koja su još u toku, otkrivaju nova poglavlja duge istorije ovog drevnog grada. Arheolozi su nedavno pronašli tri do sada nepoznate grobnice koje datiraju iz perioda od kraja 4. do 3. veka pre nove ere.
Civilizacija bronzanog doba puna istorijskih prvenaca
Hetiti, jedna od prvih velikih civilizacija uspostavljenih u Anadoliji, izrasli su u veliku silu do sredine 14. veka pre nove ere. Na vrhuncu moći, njihovo carstvo prostiralo se od egejske obale do severne Sirije i kontrolisalo ključne trgovačke puteve. Ono što Hetite i danas čini posebno fascinantnim nije samo veličina teritorije kojom su vladali, već i njihove izuzetne inovacije i brojni istorijski „prvenci“.
Foto: TGA
Hetiti su gradili napredne gradove, monumentalne hramove, tvrđave i palate, a stvorili su i jedan od najvećih arhiva klinastih pločica u drevnom svetu. Među tim zapisima posebno se izdvaja Kadeški mirovni sporazum, potpisan sa Egiptom 1259. godine pre nove ere. Smatra se najstarijim poznatim pisanim mirovnim sporazumom na svetu, a danas je izložen u Arheološkim muzejima u Istanbulu.
Hetiti su takođe osnovali Skupštinu Pankus, koja se smatra jednom od najranijih savetodavnih političkih institucija u Anadoliji. Uveli su napredna rešenja u oblasti porodičnog, naslednog i građanskog prava, a kroz kraljevske anale stvorili su neke od najranijih primera sistematskog beleženja istorijskih događaja. Prvu branu u Anadoliji, koju su Hetiti izgradili u Aladža Hojuku pre više od 3.200 godina i danas stanovništvo koristi za navodnjavanje.
Praćenje tragova ove uticajne civilizacije predstavlja nezaboravno kulturno putovanje, a nema boljeg mesta za njegov početak od Hatuše, veličanstvene prestonice Hetitskog carstva. https://bizlife.rs/evropa-ima-neke-od-najlepsih-biciklistickih-ruta-na-svetu-ovo-su-destinacije-koje-vrede-posetiti/
Istraživanje srca moćnog carstva
Hatuša se nalazi na području današnjeg Bogazkalea u pokrajini Čorum. Grad je izgrađen na strmoj padini koja se uzdiže iznad plodne ravnice reke Kizilirmak. Imao je strateški položaj i postao prestonica Hetitskog carstva. Poznat kao „Grad hiljadu bogova“, Hatuša danas podseća na ogromnu kamenu slagalicu koja se uzdiže iz okolnog zelenila. Njeni hramovi, monumentalne kapije, kraljevske građevine i utvrđenja pružaju uvid u raskoš jedne od najmoćnijih civilizacija bronzanog doba.
Drevni grad podeljen je na Donji i Gornji grad. U Donjem gradu nalazi se Veliki hram, dok Gornji grad krase impresivni bedemi i monumentalne kapije, među kojima su Lavlja kapija, Kraljevska kapija i Kapija sfinge. Kompleks palate Bujukale, izgrađen na mestu najstarijeg naselja u gradu, još je jedna od znamenitosti koje ne treba propustiti.
Putovanje možete nastaviti izvan Hatuše, do obližnjeg svetilišta na otvorenom Jazilikaja, poznatog po hetitskim reljefima uklesanim u stene, kao i do Aladža Hojuka, jednog od najvažnijih urbanih centara carstva, i Šapinuve, jednog od najranijih administrativnih i vojnih centara u Anadoliji.
Foto: TGA
Nova otkrića bacaju svetlo na kasnije periode Hatuše
Novootkrivene grobnice predstavljaju dodatni dokaz da su zajednice nastavile da žive u Hatuši dugo nakon završetka hetitskog perioda. Na ovom području arheološka iskopavanja otkrila su osam grobnica iz ranog helenističkog i galatskog perioda, uključujući pet pronađenih tokom prethodne istraživačke sezone, dok je još devet otkriveno dalje na zapadu tokom ranijih iskopavanja. Time ukupan broj poznatih grobnica iz ovih perioda u Hatuši iznosi 17.
Jedna od novootkrivenih grobnica posebno se izdvaja po izuzetnoj očuvanosti. Okružena kružnim kamenim zidom prečnika oko sedam metara, sa drugom unutrašnjom granicom koja je označavala prostor za jednu odraslu osobu, grobnica je sadržala očuvan skelet i nož položen pored desnog ramena pokojnika. Arheolozi ispituju da li je nož predstavljao grobni prilog ili je pripadao preminuloj osobi, što bi moglo da pruži dragocene informacije o pogrebnim običajima tog perioda.
Ovo otkriće posebno je značajno, jer je kasnija istorija Hatuše i dalje relativno nedovoljno istražena. Novootkrivene grobnice pružaju dodatni uvid u nastavak korišćenja ovog naselja i njegove transformacije kroz različite istorijske periode. Nakon iskopavanja i dokumentovanja, planirano je da grobnice budu konzervirane i da područje bude otvoreno za posetioce.
Nastavak putovanja tragovima Hetita
Svoje putovanje tragovima Hetita u Čorumu možete obogatiti kratkim izletom do Ankare, glavnog grada Turske i nastaviti istraživanje tragova ove drevne civilizacije. Muzej anadolijskih civilizacija u Ankari čuva bogatu zbirku artefakata brojnih civilizacija koje su cvetale širom Anadolije, uključujući i obimnu kolekciju hetitskih predmeta.
Među eksponatima se nalazi i pismo koje je egipatska kraljica poslala hetitskom kralju 1235. godine pre nove ere, pružajući jedinstven uvid u ovu drevnu civilizaciju.
Ankara nudi i raznovrstan kulturni pejzaž, od Ankarskog zamka i Anitkabira – poslednjeg počivališta Ataturka, osnivača Republike Turske – do Narodne biblioteke i Rimskih termi, spajajući istorijsko nasleđe sa savremenim gradskim životom.
Grad je poznat i po lokalnim specijalitetima, među kojima su čuveni ankarski simit, doner u lepinji koji se služi u tradicionalnim restoranima tipa Aspava, kao i bejpazari kurusu, dvaput pečeni suvi puterasti keks. https://bizlife.rs/deset-razloga-da-posetite-mediteransko-ostrvo-koje-tek-na-jesen-pokazuje-svoje-najbolje-lice/
Korisne informacije pre putovanja
Kako stići: Aerodrom Amasja Merzifon najbliži je aerodrom, udaljen oko sat vremena vožnje automobilom ili autobusom od Čoruma.
Gde odsedati: Čorum nudi različite mogućnosti smeštaja, od hotelskih lanaca do pansiona.
Šta probati: Možete probati brojne lokalne specijalitete, poput jela od pirinča i mesa u gradu Iskilip (Iskilip dolmasi) i čorumskih mantija (Čorum mantisi).
Šta kupiti: Jedan od simbola Čoruma su pečene leblebije (leblebi), koje predstavljaju odličan suvenir. Dostupne su i različite varijante, poput leblebija sa paprikom, šećerom ili čokoladom.
Izvor: BIZLife
Foto: TGA (Türkiye Tourism Promotion and Development Agency)
