Kako je jedna radnica iz fabrike postala prva žena u svemiru
Dana 16. juna 1963. godine, na brodu Vostok 6, sovjetska kosmonautkinja Valentina Terješkova postala je prva žena koja je putovala u svemir. Nakon 48 orbita i 71 sata, vratila se na Zemlju, provodeći više vremena u svemiru nego svi američki astronauti zajedno do tog trenutka.
Valentina Vladimirovna Terješkova rođena je 1937. godine u seljačkoj porodici u Maslenikovu u Rusiji. Počela je da radi u tekstilnoj fabrici sa 18 godina, a sa 22 godine napravila je svoj prvi skok padobranom u okviru lokalnog aero-kluba.
Od oduševljenja padobranstvom do leta u svemir
Njeno oduševljenje padobranstvom dovelo ju je do pažnje sovjetskog svemirskog programa, koji je početkom 1960-ih želeo da pošalje ženu u svemir kako bi ostvario još jedan „svemirski prvi“ pre Sjedinjenih Država.
Kao iskusna padobranka, Terješkova je bila dobro pripremljena za jednu od najzahtevnijih procedura Vostok misije: obavezno izbacivanje iz kapsule na oko 6.000 metara visine tokom povratka u atmosferu. U februaru 1962. izabrana je zajedno sa još tri padobranke i jednom pilotkinjom da započne intenzivnu obuku za kosmonauta.
Godine 1963. Terješkova je izabrana da učestvuje u drugom dvostrukom letu u okviru Vostok programa, koji je uključivao letelice Vostok 5 i Vostok 6. Dana 14. juna 1963. Vostok 5 je lansiran u svemir sa kosmonautom Valerijem Bikovskim. Dok je Bikovski još orbitirao oko Zemlje, Terješkova je 16. juna lansirana u svemir na brodu Vostok 6.
Skoro tri dana u svemiru
Dve letelice su imale različite orbite, ali su se u jednom trenutku približile na oko pet kilometara, što je omogućilo kratku razmenu komunikacije između dva kosmonauta. Terješkova je letelicu upravljala isključivo automatskim sistemom i nikada nije preuzela ručnu kontrolu. Dana 19. juna, nakon nešto manje od tri dana u svemiru, Vostok 6 je ušao u atmosferu, a Terješkova je uspešno sletela na Zemlju nakon što se izbacila iz kapsule na visini od oko 6.000 metara. Bikovski i Vostok 5 takođe su bezbedno sleteli nekoliko sati kasnije.
Nakon ovog istorijskog leta, Valentina Terješkova je dobila Orden Lenjina i titulu Heroja Sovjetskog Saveza. U novembru 1963. udala se za kolegu kosmonauta Andrijana Nikolajeva, navodno pod pritiskom sovjetskog lidera Nikite Hruščova, koji je video propagandnu vrednost u spajanju dvoje neoženjenih kosmonauta.
Par je kasnije bio na nekoliko promotivnih putovanja u inostranstvu, dobio ćerku i kasnije se razdvojio. Godine 1966. Terješkova je postala članica Vrhovnog sovjeta, nacionalnog parlamenta SSSR-a, i bila je predstavnica Sovjetskog Saveza na brojnim međunarodnim ženskim organizacijama i događajima. Nikada više nije letela u svemir, a njen let je ostao poslednji let žene kosmonauta sve do 1980-ih.
Sjedinjene Američke Države su 1959. i 1960. godine testirale grupu ženskih pilota za moguću astronautsku obuku, ali su kasnije odlučile da kvalifikaciju za astronaute ograniče na muškarce. Prva Amerikanka u svemiru bila je astronautkinja i fizičarka Sali Rajd, koja je kao specijalista misije letela na letu spejs šatla Čelendžer 1983. godine.
Saznajte sve o dešavanjima u biznisu, budite u toku sa lifestyle temama. PRIJAVITE SE NA NAŠ NEWSLETTER
Izvor: BIZLife
Foto: Magnific/kjpargeter
