15 feminističkih horora koji donose drugačiji pogled na žanr

Horor se decenijama oslanjao na poznate obrasce u kojima su žene često bile žrtve, dok su njihove priče ostajale u drugom planu. Međutim, brojni filmovi preokrenuli su takva pravila i kroz strah, natprirodne pojave i osvetu otvorili pitanja ženskog identiteta, telesne autonomije, seksualnosti i odnosa moći.

Od kultnih klasika poput „Carrie“ i „Alien“ do novijih naslova kao što su „The First Omen“ i „MaXXXine“, feministički horori koriste žanr da istraže iskustva žena i preispitaju ustaljene stereotipe. Ovo je 15 filmova koje vredi pogledati, prema izboru magazina Harper’s Bazaar.

1. Jennifer’s Body (2009)

Megan Fox tumači srednjoškolku koja nakon natprirodnog događaja počinje da se hrani muškarcima. Film se poigrava pravilima slašera i motivom žrtvovanja nevine devojke, istovremeno preispitujući način na koji se ženska seksualnost prikazuje u popularnoj kulturi. Iako u vreme premijere nije naišao na naročito dobar prijem, kasnije je stekao kultni status.

2. Revenge (2017)

Debitantski film francuske rediteljke Korali Farže donosi priču o ženi koja se suočava sa nasiljem i kreće putem osvete. Umesto da se detaljno zadržava na samom napadu, film stavlja u prvi plan posledice i transformaciju glavne junakinje. Ovakav pristup donosi drugačiju perspektivu jednom od najkontroverznijih podžanrova horora.

3. The Mark of Lilith (1986)

Ovaj kratki crno-beli queer feministički horor inspirisan je idejama filmske teoretičarke Lore Malvi, poznate po konceptu „muškog pogleda“ (male gaze). Priča prati Zenu, crnu lezbejku i akademsku istraživačicu horora, i Lili, belu biseksualnu vampiricu. Film preispituje način na koji filmovi prikazuju žensku seksualnost, identitet i moć.

4. The First Omen (2024)

Prednastavak kultnog horora „The Omen“ iz 1976. godine prati američku redovnicu u Rimu koja otkriva zaveru povezanu sa rođenjem Antihrista. Pored natprirodnih elemenata, film otvara pitanja telesne autonomije, religije i kontrole nad ženskim telom, nudeći novu perspektivu poznatoj filmskoj franšizi.

5. Alien (1979)

Ridli Skotov klasik jedan je od najpoznatijih primera horora u kojem žena nije svedena na ulogu žrtve. Sigurni Viver igra Elen Ripli, lik koji je u početku bio zamišljen kao muški. Ripli je inteligentna, pribrana i sposobna da donosi odluke u situacijama opasnim po život, čime je postala jedan od najprepoznatljivijih ženskih likova u naučnoj fantastici i hororu.

6. A Girl Walks Home Alone at Night (2014)

Film rediteljke Ane Lili Amirpur opisan je kao iranski vampirski vestern. Radnja je smeštena u izmišljeni grad Bed Siti, gde misteriozna vampirica vreba muškarce. Kroz crno-belu fotografiju, atmosferu i natprirodne motive, film istražuje nasilje, rodne odnose i pitanje bezbednosti žena u javnom prostoru.

7. Talk to Me (2022)

Australijski horor prati mladu ženu koja se teško nosi sa smrću majke i otkriva da pomoću balzamovane ruke može da priziva duhove. Ono što počinje kao uznemirujuća igra ubrzo poprima opasne razmere. Iza natprirodne priče nalaze se teme tuge, porodičnih odnosa, majčinstva i prijateljstva, koje filmu daju dodatnu emocionalnu dimenziju.

8. The Slumber Party Massacre (1982)

Ovaj slasher napisale su i režirale žene, a scenaristkinja Rita Mej Braun prvobitno ga je zamislila kao parodiju žanra. Grupa srednjoškolki okuplja se na zabavi, ali veče se pretvara u borbu za opstanak kada se pojavi serijski ubica. Film istovremeno koristi poznate slasher motive i podsmeva se stereotipima koji su godinama oblikovali prikaz žena u hororima.

9. Beetlejuice Beetlejuice (2024)

U nastavku filma Tima Bartona iz 1988. godine, Džena Ortega igra uz Vinonu Rajder i Ketrin O’Haru. U središtu priče nalazi se nekoliko generacija žena iz iste porodice, čiji su odnosi obeleženi nerazumevanjem, sukobima i pokušajima da pronađu zajednički jezik. Kombinacija horora, komedije i gotičke estetike prati porodičnu dinamiku iz ženske perspektive.

10. MaXXXine (2024)

Završni deo trilogije „X“ reditelja Ti Vesta smešten je u Los Anđeles osamdesetih godina. Mija Got igra Maksin, glumicu u filmovima za odrasle koja pokušava da ostvari karijeru u mejnstrim Holivudu. Film istražuje položaj žena u industriji kojom dominiraju muškarci, kao i odnos između seksualnosti, ambicije i društvenih očekivanja.

11. Obsession (2026)

Horor Kjurija Barkera bavi se odnosima, neuzvraćenim osećanjima i potrebom za kontrolom. Glavni lik Ber želi da njegova najbolja prijateljica Niki uzvrati njegova osećanja, ali ne zna kako da joj to kaže. Kada pokuša da ostvari svoju želju na natprirodan način, posledice postaju sve uznemirujuće. Film koristi horor da istraži granicu između ljubavi, opsesije i potrebe da se kontrolišu tuđe emocije.

12. Cat People (1942)

Crno-beli film Žaka Turnera prati Iren, ženu koja veruje da se pretvara u veliku mačku kada oseti bes ili seksualno uzbuđenje. Za svoje vreme, film je ponudio neuobičajeno složen prikaz ženske seksualnosti i straha od društvenih očekivanja. Umesto da se oslanja samo na natprirodnu pretnju, priča gradi napetost oko načina na koji okolina doživljava ženu koja se ne uklapa u očekivane obrasce.

13. Ginger Snaps (2000)

Kada tinejdžerku Džindžer napadne divlja životinja u noći njene prve menstruacije, počinju promene koje zabrinjavaju njenu sestru Bridžit. Kako se Džindžer menja i postaje sve agresivnija, film povezuje mit o vukodlaku sa iskustvom odrastanja, pubertetom i promenama ženskog tela. Rezultat je horor koji koristi folklor kako bi govorio o adolescenciji i pritiscima koji je prate.

14. Carrie (1976)

Adaptacija romana Stivena Kinga u režiji Brajana De Palme prati Keri, tinejdžerku koju maltretiraju vršnjaci, dok je majka odgaja u strogoj religioznoj atmosferi. Njena prva menstruacija pokreće niz događaja koji vode ka tragičnom raspletu. Film povezuje telesno sazrevanje, versku represiju i vršnjačko nasilje sa potisnutim besom, zbog čega se često tumači kao priča o posledicama društvenog odbacivanja.

15. Black Christmas (1974)

Film Boba Klarka prati grupu studentkinja koje tokom božićnih praznika postaju meta nepoznatog napadača. Jedna od njih, Džes, istovremeno se suočava sa ličnom odlukom o trudnoći, dok policija ne uspeva odmah da ozbiljno shvati strahove devojaka. Pored toga što je uticao na razvoj slasher žanra, film se bavi pravom žene da odlučuje o sopstvenom životu i odnosom institucija prema ženskim iskustvima.

Ovi filmovi pokazuju da horor može biti više od priče o čudovištima i preživljavanju. Kroz teme tela, identiteta, nasilja i društvenih očekivanja, oni preispituju ustaljene obrasce žanra i otvaraju prostor za složenije ženske likove.

Saznajte sve o dešavanjima u biznisu, budite u toku sa lifestyle temama. PRIJAVITE SE NA NAŠ NEWSLETTER

Izvor: BIZlife

Foto: Unsplash/Werapinthorn Jaijan