Mesta u Irskoj, Velsu i na ostrvu Man koja su starija od piramida
Oko Irskog mora nalaze se neki od najstarijih spomenika u Evropi – kamene grobnice i građevine podignute pre više od 5.000 godina, u vreme kada egipatske piramide još nisu postojale.
Ako se pomisli na najstarije građevine koje je čovek podigao, među prvim asocijacijama verovatno će se naći egipatske piramide. Međutim, na području oko Irskog mora postoje spomenici koji su nastali hiljadama godina pre njih.
Vels, Irska i ostrvo Man kriju brojne tragove neolitskih zajednica koje su na ovim prostorima živele pre više od pet milenijuma. Među njima su monumentalne kamene grobnice, uspravni kamenovi i građevine čija namena i danas nije u potpunosti razjašnjena.
Jedno od najznačajnijih mesta nalazi se u Velsu – Pentre Ifan, kamena grobnica podignuta oko 3500. godine pre nove ere. Nalazi se u Pembrokeshireu, na području poznatom i po plavom kamenu koji je korišćen za Stonehenge.
Slični spomenici mogu se pronaći širom Irske, gde je more još u praistoriji predstavljalo važan put za kretanje ljudi, ideja i običaja, kako piše Guardian.
Newgrange je stariji od Velike piramide
Najpoznatiji među njima je Newgrange, monumentalna kamena grobnica u oblasti Brú na Bóinne, oko 50 kilometara severno od Dablina.
Podignut je oko 3200. godine pre nove ere, što znači da je stariji od Velike piramide u Gizi. Građevina je napravljena od ogromne količine kamena i zemlje, a do unutrašnje prostorije vodi prolaz dug oko 19 metara.
Njegova najveća posebnost nije samo starost.
Ovo su najisplativije evropske destinacije za jesenje putovanje
Newgrange je pažljivo postavljen tako da tokom zimskog solsticija Sunčeva svetlost kroz otvor iznad ulaza prodire duž čitavog prolaza i stiže do centralne prostorije.
Ovaj fenomen ponovo je zabeležio irski arheolog Michael O’Kelly 21. decembra 1967. godine. Njegovo otkriće pokazalo je koliko su graditelji Newgrangea precizno poznavali kretanje Sunca.
Unutrašnjost građevine ukrašena je urezanim šarama, među kojima je najpoznatiji motiv trostruke spirale. Njeno značenje nije sa sigurnošću poznato, ali upravo ovakvi simboli doprinose misteriji koja okružuje Newgrange.
Zanimljivo je i to što su u grobnici pronađeni ljudski ostaci, ali i kosti psa. Istraživanje DNK pokazalo je da je taj pas imao poreklo povezano sa drevnim populacijama vukova iz Evrope i Azije.
Tragovi praistorijskih zajednica
Newgrange nije jedino mesto koje pokazuje koliko su neolitske zajednice bile razvijene.
Na Hill of Tari nalazi se Lia Fáil, veliki uspravni kamen povezan sa legendama o drevnim irskim kraljevima. U njegovoj blizini nalazi se Mound of the Hostages, grobnica koja je već bila veoma stara u vreme kada je podignuta Velika piramida.
Danas posetioci na Tari ostavljaju cveće, novčiće i druge predmete, dajući mestu značenje koje prevazilazi njegovu arheološku vrednost.
U Irskoj se mogu videti i ostaci Glendalougha, mesta na kojem je u šestom veku živeo sveti Kevin, kao i srednjovekovni zamak Trim. Iako su mnogo mlađi od neolitskih građevina, oni pokazuju koliko se slojeva istorije nalazi na relativno malom prostoru.
Foto: Unsplash/Colin Meg
Ostrvo Man čuva praistoriju gotovo bez promena
Putovanje kroz praistoriju može se nastaviti trajektom do ostrva Man, gde se nalaze brojni ostaci drevnih zajednica.
Za razliku od poznatijih irskih spomenika, mnoga praistorijska mesta na ostrvu nisu okružena velikim turističkim kompleksima. Do njih se često stiže peške, kroz polja i prirodu, uz tek malu tablu koja označava da se na tom mestu nalazi zaštićeni spomenik.
Jedan od najvažnijih je Cashtal yn Ard, kamena grobnica nastala oko 3000. godine pre nove ere.
Vremenom se građevina urušila, ali raspored kamenova i danas pokazuje kako je nekada izgledala. Mogu se prepoznati ulaz, prolaz i središnja prostorija u kojoj su sahranjivani ljudi.
Ovakva mesta pokazuju koliko je praistorija ovog dela Evrope bila složena.
Ljudi koji su živeli pre 5.000 godina nisu imali savremene građevinske mašine, ali su uspeli da pomeraju ogromne kamene blokove, grade trajne građevine i usklade ih sa kretanjem Sunca.
Ne zna se mnogo o njihovoj svakodnevici, verovanjima i običajima. Arheološki nalazi pokazuju da su se bavili stočarstvom i da su imali pse, dok monumentalne grobnice ukazuju na razvijene obrede povezane sa smrću i sahranjivanjem.
Njihova vrednost nije samo u tome što su stara. Ona predstavljaju retke tragove društava o kojima postoji vrlo malo pisanih izvora i čiji su životi ostali skriveni iza hiljada godina istorije.
Od Pentre Ifana u Velsu, preko Newgrangea i Hill of Tare u Irskoj, do Cashtal yn Arda na ostrvu Man, prostor oko Irskog mora čuva neobičnu zbirku spomenika koji su nastali mnogo pre velikih civilizacija koje danas vezujemo za početke monumentalne arhitekture.
I dok su piramide postale simbol drevnog Egipta, ovi kameni spomenici podsećaju da je čovek mnogo pre njih umeo da gradi građevine koje će preživeti hiljadama godina.
Saznajte sve o dešavanjima u biznisu, budite u toku sa lifestyle temama. PRIJAVITE SE NA NAŠ NEWSLETTER
Izvor: BIZLife
Foto: Unsplash/Aldo De La Paz/Colin Meg
