Kako je ostrvo bez prave luke i sa 75 kreveta postalo turistički fenomen
Danas je Santorini sinonim za luksuz, bele kuće, plave kupole i spektakularan pogled na Egejsko more. Međutim, pre samo nekoliko decenija ovo grčko ostrvo izgledalo je potpuno drugačije. Početkom sedamdesetih godina imalo je tek osnovnu turističku infrastrukturu, ograničene mogućnosti smeštaja i ozbiljne probleme sa vodosnabdevanjem.
Koliko se Santorini promenio najbolje pokazuje mali vodič iz 1971. godine. Publikacija pod nazivom „Vodič kroz Santorini“ danas predstavlja svojevrsni dokument jednog vremena u kojem je ostrvo tek počinjalo da privlači pažnju putnika. Piše Atinsko-makedonska novinska agencija (ΑΠΕ-ΜΠΕ).
Santorini 1971. godine imao je samo 75 kreveta
Vodič je 1971. godine objavio Petros Delendas, jedan od ljudi koji su među prvima prepoznali turistički potencijal ostrva. Njegov opis Santorinija iz tog vremena teško je povezati sa današnjom slikom destinacije koju tokom godine posećuju brojni turisti.
„Santorini danas raspolaže sa oko sedamdeset pet (75) kreveta“, navodi se u vodiču.
Ni dolazak na ostrvo nije bio jednostavan. Santorini tada nije imao odgovarajuću luku, a problem je predstavljala i velika dubina mora sa zapadne strane, kao i nanosi sa istočne.
Još veći izazov bilo je vodosnabdevanje. Ostrvo nije imalo reke ni jezera, a voda se prikupljala tokom kišnih perioda i čuvala u cisternama. Prema vodiču, tekuća voda tada je postojala samo na jednoj lokaciji, kod kapele Zoodohos.
Za današnje posetioce, navikle na hotele, restorane, organizovan prevoz i razvijenu turističku infrastrukturu, takav Santorini deluje gotovo nezamislivo.
Foto: Unsplash/James Ting
Turizam je tek počinjao
U to vreme turizam još nije bio glavna pokretačka snaga ostrva. Lokalna ekonomija u velikoj meri oslanjala se na poljoprivredu, vinogradarstvo i proizvodnju hrane.
Kao glavne plaže za kupanje vodič je izdvajao Kamari i Perisu, dok su mogućnosti za smeštaj i ishranu bile veoma ograničene. Putovanje na Santorini tada je više ličilo na istraživanje nego na klasičan odmor na razvijenoj turističkoj destinaciji.
Upravo je to prepoznao Petros Delendas. Umesto da turisti samo prođu kroz ostrvo, pokušao je da im predstavi njegove lokalne proizvode i kulturu.
Fava, vino i kapar postaju deo turističke priče
Delendas je pokrenuo prvi organizovani prostor za izlaganje i prodaju upakovanih proizvoda sa Santorinija. Među njima su bili fava, vino i kapar – namirnice koje su danas deo prepoznatljivog gastronomskog identiteta ostrva.
U to vreme, kako se navodi u vodiču, ovi proizvodi bili su gotovo nepoznati stranim turistima, ali i delu grčkog stanovništva.
Ideja je bila jednostavna: ono što ostrvo proizvodi trebalo je pretvoriti u deo iskustva koje turista nosi sa sobom. Delendas je pokušavao da lokalne proizvode učini vidljivijim, ali i da sam Santorini predstavi ljudima koji o njemu tada nisu znali mnogo.
Čak je u Italiji štampao prve moderne razglednice ostrva, čime je dodatno radio na njegovoj promociji.
Vodič beleži i svakodnevni život ostrva
Publikacija iz 1971. godine nije bila samo turistički vodič. Ona danas pruža i zanimljiv uvid u život na Santoriniju tog perioda.
U njoj se pominju bolnica, starački dom, internat i škole u različitim naseljima, ali i tadašnja konzularna predstavništva. Prema vodiču, na ostrvu su ranije postojale konzularne agencije Austrougarske, Engleske, Italije i Nemačke, dok je u vreme objavljivanja publikacije ostala francuska.
Takvi detalji pokazuju da je Santorini i pre velikog turističkog buma imao složeniju društvenu i ekonomsku istoriju nego što bi se moglo zaključiti na osnovu današnje turističke slike.
Let ka najlepšem zalasku: Er Srbija povezuje Beograd i Santorini
Od 75 kreveta do svetskog turističkog brenda
Za samo nekoliko decenija Santorini je prošao ogroman put. Od ostrva sa ograničenim smeštajem, bez odgovarajuće luke i sa vodom koja se pažljivo čuvala u cisternama, postao je jedna od najprepoznatljivijih turističkih destinacija na svetu.
Njegov vulkanski pejzaž, kaldera, sela Fira i Oja, karakteristična arhitektura, vina i lokalna gastronomija postali su deo globalnog identiteta ostrva.
Stari vodič iz 1971. godine zato danas predstavlja više od turističke publikacije. On pokazuje kako se destinacija može promeniti kada se prirodne i lokalne posebnosti povežu sa promišljenom promocijom i razvojem turizma.
Santorini je promenio gotovo sve oko sebe – infrastrukturu, broj posetilaca i način na koji funkcioniše njegova turistička ekonomija. Ono što je ostalo isto jeste ono zbog čega su putnici počeli da ga otkrivaju: vulkanski pejzaž, jedinstvena arhitektura, lokalni proizvodi i karakter ostrva.
Izvor: BIZLife
Foto: Unsplash/Matthew Waring/James Ting
